ملاحظاتی بر داوری های شانزدهمین جشن خانه سینما+ کفت و گویی درباره جشن شانزدهم

ملاحظاتی بر داوری های شانزدهمین جشن خانه سینما
 
کیوان کثیریان
 جشن خانه سینما که جمعه گذشته برگزار شد و با وجود همه حرف و حدیث ها و حاشیه سازی ها، تلاش های قابل تقدیری برای برگزاری مناسب آن انجام گرفت، امسال با چند انتقاد جدی در حوزه داوری هم مواجه بوده که قابل بحث و تامل است.
 اولین انتقاد، پس از اعلام نامزدها مطرح شد؛ برخی از نامزدها داور هم بودند. بی شک برخی از آنان با توجه به کیفیت کارشان برای این نامزدی محق بودند ولی خب طبیعی است که عقل و منطق نمی پذیرد که در یک رقابت، داور با شرکت کننده در رقابت، نسبت و ارتباطی داشته باشد چه رسد به اینکه داور، خود برگزیده هم باشد. به همین خاطر است که مثلا یک مسابقه فوتبال میان دو تیم آسیایی و اروپایی را یک داور آسیایی یا اروپایی قضاوت نمی کند و یا اینکه معمولا مسابقه میان یک تیم عربی و یک تیم از خاوردور را یک ایرانی سوت می زند. طبیعی است اینگونه مراعات ها به اثبات صحت و سلامت مسابقه کمک می کند و از شایبه ها می کاهد. این به معنای بی اعتمادی به سلامت داوران عرب یا ژاپنی نیست ولی آدمیزاد است دیگر. ممکن است تمایلات ناخودآگاهش لحظه ای بر عقل و قانون بچربد و عدالت خدشه دار شود.
 پس از اهداء برندگان تندیس جشن خانه سینما هم این ایراد به شکل مشخص تری خود را نشان داد؛ برخی از برندگان تندیس، داور بودند. جدا ازبحث بیرون ماندن عجیب و غریب بسیاری از فیلم ها و آدم ها از دایره نامزدی، حداقل در پنج رشته یکی از داوران صنفی، تندیس را به خانه برده است. این ماجرا جدای از قضاوت درباره میزان شایستگی آنها، به هرحال، برای جشن خانه سینما اتفاق مثبتی محسوب نمی شود. لازم به تکرار نیست که اساسا شکی در سلامت و صلاحیت داوران صنفی ندارم و بحثم ایراد موجود در شکل و ساختار داوری جشن در حالت کنونی است.
 در جشن خانه سینما طبق آیین نامه، روال بر این است که عده ای داور از میان نخبگان هرصنف که در جشن، جایزه دارد انتخاب می شوند و طی مدت زمان کوتاهی فیلم های مشخصی را - با فشردگی و تعجیل- تماشا می کنند و رای می دهند. از جمع بندی آرای آنان نامزدها معرفی می شوند و بعد در مرحله دوم با اضافه شدن تعدادی داور به جمع آنان، برنده را بر می گزینند.
 خب در نگاه اول توقع می رود یا فیلمی که یکی از عواملش داور شده در آن رشته داوری نشود و یا اگر کسی تمایل به قضاوت شدن دارد از داوری کناره بگیرد.
 در این میان چند نکته وجود دارد. اول اینکه معمولا نخبگان هر صنف که صلاحیت داوری دارند، به اعتبار تخصص و مهارتشان، خودشان هرساله در یک یا چند فیلم به فعالیت مشغول بوده اند. اگر فیلم های این عده را از داوری شدن کنار بگذارند طبعا اعتبار تندیس تنزل می کند، ماهیت رقابت خدشه دار می شود و همچنین تمایل آدم ها برای داور بودن کاهش می یابد چرا که هنرمند تمایل به دیده شدن و تشویق دارد و بیرون گذاشتن فیلم در یک یا چند رشته به دلیل داور بودن هنرمندش، ترجیح او را برای داور شدن کم می کند.
اگر هم داوران از میان کسانی که فیلمی در جشن ندارند انتخاب شوند مشکل دیگری بروز می کند و آن بحران صلاحیت داوران است. در آن حالت مثلا کسی باید فیلمبرداری زرین دست و منصوری و کلاری را قضاوت کند که شاید در حد شاگرد آنها به حساب می آید و شاید اینقدر سطح کارش متوسط بوده که در میان هشتاد نود فیلم در سال حتی یک فرصت فیلمبرداری به او داده نشده. البته حالات دیگری که نخبگان صنف، به دلخواه یا به دلایل دیگری کار نکرده اند را استثنا کنید.
 پس چه باید کرد که این تنها داوری صنفی تخصصی سینمای ما سرو شکل بهتری به خود بگیرد و در نهایت، آرا به عدالت نزدیک تر باشد؟
 پاسخ این پرسش مهم، ساده است؛ سازوکار آکادمی.
 بدیهی است داوری صنفی و تخصصی نیاز به سیستم دقیق تر داوری مثلا شبیه اسکار دارد.
چند سال پیش، این سازوکار -گرچه به شکلی ناکامل- اجرا می شد اما به سرعت دچار استحاله شد و به شکل فعلی درآمد. به هرحال اگر روش آکادمی ادامه می یافت شاید تاحالا ایرادهایش هم برطرف شده بود و سازمان داوری صنفی شکل منصفانه تر و معقول تری به خود می گرفت.
 جمع پرشماری از آنها که برای قضاوت صالح اند در طول سال و به تدریج فیلم ها را می بینند و رای می دهند. این تعداد بالای اعضای آکادمی نه تنها شایبه ها را کاهش می دهد بلکه دقت و صحت آرا را بالا می برد و به عدالت نزدیک تر می کند.
 طبعا آیین نامه دقیقی، روند کار را مشخص می کند و اعضای آکادمی نیز بر اساس ضوابط روشن و معیارهای شفاف انتخاب خواهند شد. مسلما آرای تخصصی داوران ویژه هر تخصص سینمایی هم صاحب ضریب بالاتری نسبت به سایرین خواهد بود.
 حضور منتقدان پرشمار در آکادمی نیز لازم می نماید. چراکه منتقدان با توجه به ماهیت شغلشان، بالقوه برای قضاوت صلاحیت دارند.
متاسفانه در سال های اخیر با شیوه فعلی، حضور تنها یکی دو نفر از منتقدان در داوریهای جشن خانه سینما اصولا بی تاثیر و البته غیر قابل قبول است.
 به هر روی قدم اول در احیای آکادمی تهیه یک آیین نامه مدون و دقیق و کارشناسی توسط یک تیم کارامد است. اگر هم آیین نامه ای وجود دارد باید به روز شود. آکادمی می تواند سیستم پیشرو و مترقی داوری صنفی را زنده کند. این تنها راه پیش روست.

لینک در روزنامه شهروند 24 شهریور 93

---------------------

کیوان کثیریان، رئیس انجمن منتقدان سینما:
 جوسازی تندورها جشن را محدود کرد

کیوان کثیریان ،رئیس انجمن منتقدان سینما در گفتگو با آفتاب به کارشکنی ها و جوسازی برخی رسانه های تندرو در برگزاری شانزدهمین جشن خانه سینما اشاره کرد. به گفته وی برخی از گروه ها قصد دارند وانمود کنند زمینه ساز مشکلات سینما نبوده اند و با رفتن آن ها نیز مشکلی حل نمی شود.

آفتاب- سرویس فرهنگی: رئیس انجمن منتقدان سینما و تلویزیون به «آفتاب» گفت :«عده ای همواره می خواهند بین اهالی سینما تفرقه افکنی کنند و برگزاری جشن خانه سینما بهانه ای برای کارشکنی های معمول آن ها شد. به عنوان مثال برخی رسانه های گروه های تندور دائما عنوان می کردند وقتی اهالی سینما با مشکل معیشت دست وپنجه نرم می کنند چرا باید برای جشن خانه سینما هزینه شود؟ مقایسه ای که قیاس مع الفارق است وفی نفسه ربطی به برگزاری جشن ندارد زیرا هر چیزی باید در جایگاه خودش انجام شده و بررسی شود.»

کثیریان افزود :«برخی از این گروه ها با هزینه های میلیاردی جشن ها و جشنواره هایی را بر گذار می کنند . به نظرم باید از برخی از این آقایان پرسید زمانی که خانواده شهدا و ایثارگران با مشکلات اقتصادی دست وپنجه نرم می کنند چرا باید جشنواره پرهزینه ای با نام مقاومت برگزار شود؟ پرسش ها  وسنگ اندازی های اینچنینی دائما از سوی رسانه های  این گروه ها دنبال می شود.»

کثیریان افزود :«عده ای از آغاز به کار دولت یازدهم وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را هدف قرار داده اند و سعی دارند با ایجاد فضای رسانه ای دائما برای این وزارتخانه خط و نشان بکشند.قصد اصلی این گروه ها این است که وانمود کنند مشکلات سینما به دلیل مدیریت آن ها به وجود نیامده و با رفتن آن ها نیز حل نمی شود.با این استراتژی هر روز بهانه ای برای حمله و فضاسازی رسانه ای پیدا می کنند.»

کثیریان تاکید کرد:« برای اینکه آب گل آلودی ایجاد نشود که برخی بتوانند از آن ماهی بگیرند ما جشن خانه سینما را امسال محدودتر و با هزینه کمتری بر گزار کردیم .اگرچه این دوستان هرگز بنا نیست از ما راضی باشند.»

رئیس انجمن منتقدان به سوء مدیریت در هشت سال گذشته اشاره کرد وگفت: «کسانی که با مدیریت غلط در هشت سال گذشته سینما را دچار مشکل کرده اند. صدور پروانه های ساخت و نمایش برای آثارکه سازندگان آن با سینما آشنا نبودند،زمینه بیکاری هنرمندان را به وجود آورد.نکته جالب این است که این افراد که با سیاست های غلط خود مشکل آفریدند، حالا ادعا می کنند ما به هنرمندان بن گوشت و مرغ می دادیم و این ها بن و مزایا در اختیار هنرمند نمی گذارند .این حواشی بی مورد در حالی از سوی عده ای دنبال می شود که ما به سیاست گذاری های صحیح و دراز مدت برای بهبود وضعیت معیشتی هنرمندان نیاز داریم.»

شانزدهمین جشن خانه سینما با حضور رئیس سازمان سینمایی و جمعی از هنرمندان برگزار شد.

لینک در آفتاب 23 شهریور 93

/ 0 نظر / 27 بازدید