نگاهي به حضور آخرين فيلم بهمن قبادي در رقابت‌هاي اسكار

<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

 

 

                        اين لاك‌پشت‌هاي بلندپرواز

 

امسال فرهاد توحيدي، كيانوش عياري،‌رسول صدر عاملي، مجيد مجيدي،‌بهرام دهقاني،‌سيد ضياء هاشمي، امير اثباتي،‌امير اسفندياري و ابوالحسن داودي كه هر يك نماينده يك صنف و نهاد سينمايي بودند،‌در كميته‌اي نه نفره به فيلم «لاك‌پشت‌ها هم پرواز مي‌كنند» رأي دادند و آخرين فيلم بهمن قبادي را به عنوان نماينده سينماي ايران در اسكار برگزيدند. در اين رقابت «اشك سرما» ، «مهمان مامان» و «شب‌هاي روشن» گزينه‌هاي جدي ديگر بودند.

فيلم قبادي كه امسال به عنوان نماينده ايران به آكادمي علوم و هنرهاي سينمايي اسكار معرفي شده، اولين بار در جشنواره كودك اصفهان ديده شد و به شدت مورد توجه داوران و تماشاگران قرار گرفت. اين فيلم جوايز بهترين فيلم،‌بهترين كارگردان و بهترين فيلم از نگاه تماشاگران را به خود اختصاص داد تا اميدها براي موفقيت لاك‌پشت‌ها در اسكار بيش از سال‌هاي گذشته بارور شود.

«لاك‌پشت‌ها هم پرواز مي‌كنند» داستان تجاوز به يك دختر خردسال كرد عراقي است و حكايت حاملگي،‌زايمان و خودكشي او . داستان فيلم از اواخر دوران رژيم‌صدام آغاز مي‌شود و تا سقوط صدام و حمله امريكايي‌ها به عراق ادامه دارد.

 

 لاك‌پشت‌ها چگونه انتخاب شدند؟‌

فرهاد توحيدي كه در دو ـ سه سال اخير همواره به عنوان نماينده كانون فيلمنامه‌نويسان در كميته انتخاب حضور داشته است،‌درباره روال كار كميته و معيارهاي انتخاب فيلم ايراني معرفي شده به آكادمي اسكار مي‌گويد:‌«از بين گزينه‌هاي موجود، چهار فيلم را براي گزينش نهايي انتخاب كرديم:‌«اشك سرما»‌، «مهمان مامان»، «شب‌هاي روشن» و «لاك‌پشت‌ها هم پرواز مي‌كنند» . البته فيلم‌هاي ديگري هم شانس رسيدن به مرحله نهايي را داشتند، ولي شرايطشان با مقررات اسكار همخواني نداشت. مثلاً ما به «رسم عاشق‌كشي» هم نظر داشتيم،‌ولي در آيين‌نامه مسابقه فيلم‌هاي خارجي در اسكار تأكيد شده كه فيلم شركت‌كننده بايد حداقل هفت روز در كشور مبدأ در يك سالن به نمايش عمومي درآمده باشد و حتماً براي آن بليت فروخته شده باشد. يكي ـ دو فيلم ديگر هم مثل «قدمگاه» همين حالت را داشتند.

به دليل طرح موضوع روز و نيز نوع نزديك‌شدن آقاي قبادي به اين مسئله با اكثريت قريب به اتفاق آرا مصلحت ديديم كه اين فيلم را براي اسكار بفرستيم.

با اينكه موضوعي كه فيلم به آن مي‌پردازد شناخته شده است، ابعاد فاجعه انساني آن هنوز كاملاً روشن نشده، بخصوص براي مخاطبان غربي . با توجه به اين مسئله و نظر به اينكه پرداختن به يك موضوع تراژيك با نگاهي تلخ و شيرين مي‌تواند مورد توجه قرار بگيرد،‌مي‌توان به «لاك‌پشت‌ها هم پرواز مي‌كنند» اميدوار بود، ولي رقابت اسكار بسيار فشرده است. اين تصور كه ما هرچه بفرستيم ممكن است جايزه بگيرد يا جزو پنج نامزد جايزه شود خيلي آسوده خيالي است. اينكه پخش كننده فيلم كدام كمپاني باشد و فيلم در آن كشور چطور معرفي و چقدر حمايت شود و چگونه به نمايش دربيايد خودش مسئله‌اي است و مسئله ديگر هم رقابت فيلم با رقباي قدر است. نمي‌توان گفت چقدر شانس داريم، ولي اميدواريم شانس با اين فيلم همراه باشد و حداقل وضعيتي مثل «بچه‌هاي آسمان» پيدا كند.

اسكار فيلم‌هاي خارجي چگونه اهدا مي‌شود؟

 

اولين بار در مراسم اسكار سال 1947 جايزه ويژه‌اي به فيلم نورئاليستي ايتاليايي، «واكسي»، اهدا شد و از آن پس تا سال 1956 كه رسماً رسته جديدي در جايزه‌هاي سالانه براي بهترين فيلم خارجي زبان ايجاد شد، همه ساله جايزه ويژه‌اي به يك فيلم خارجي داده مي‌شد. براي آنكه فيلمي مورد پذيرش در اين رشته قرار گيرد بايد به زبان اصلي و داراي زيرنويس انگليسي باشد. تصميم در مورد معرفي فيلم‌ها بر عهده كشور سازنده است و تنها يك فيلم از هر كشور پذيرفته مي‌شود. فيلم‌ها از سوي كميته فيلم‌هاي خارجي زبان در آكادمي به نمايش درمي‌آيد و پنج فيلم از ميان آنها به عنوان نامزد جايزه برگزيده مي‌شود. در رأي‌گيري براي انتخاب بهترين فيلم خارجي تنها اعضايي از آكادمي مجاز به رأي دادن هستند كه تمامي فيلم‌هاي ارسال شده را ديده باشند. فيلم‌هاي خارجي زبان خارج از اين رشته در ساير رشته‌ها نيز مي‌توانند به‌عنوان نامزد برگزيده شوند.

 

حرف‌هاي بهمن قبادي

بهمن قبادي،‌كارگردان «لاك‌پشت‌ها هم پرواز مي‌كنند» درباره فيلمش مي‌گويد: «مي‌خواستم فيلمي بسازم كه واقعيت‌هاي تلخ كردستان را نشان بدهد و بهترين حالت، حضور كودكاني بود كه بر عناصر ضد جنگ فيلم اضافه كند. خاورميانه لوكيشني است كه بهترين جا براي تسليحات غربي‌هاست . در اين فيلم مسئله‌ام صدام و امريكا بود و اكنون نمي‌توانم خوشحالي‌ام را از سقوط صدام پنهان كنم اما از حضور امريكايي‌ها هم ناراضي‌ام، چرا كه همه را دچار سرگشتگي كرده‌اند. اين نوع فيلم ماندگار است. تا وقتي جنگ باشد،‌اين جنس فيلم‌ها هم ساخته مي‌شود. اما اينكه فيلم من تا چه‌اندازه مي‌تواند تحول ايجاد كند و تأثيرگذار باشد نمي‌دانم.»

سابقه حضور ايران در اسكار

امسال هفتادوهفتمين دوره برگزاري اهداي جوايز اسكار است و بخش انتخاب بهترين فيلم خارجي از 1956 به جوايز اسكار اضافه شد. ايران از اين 77 دوره فقط در ده دوره نماينده معرفي كرده است. پيش از اين فيلم‌هاي «زير درختان زيتون»(عباس كيارستمي 1374) ، «گبه»(محسن مخملباف، 1375)، «بادكنك سفيد»‌(حسين پناهي،1376)، «بچه‌هاي آسمان» (مجيد مجيدي،‌1377) ، «رنگ خدا» (مجيد مجيدي، 1378)، «زماني براي مستي اسب‌ها»(بهمن قبادي،‌1379)، «باران»(مجيد مجيدي،‌1380)، «من، ترانه پانزده سال دارم» (رسول صدر عاملي، 1381) و «نفس عميق»(پرويز شهبازي،‌1382) براي رقابت در رشته بهترين فيلم غيرانگليسي زبان به آكادمي علوم و هنرهاي سينمايي اسكار معرفي شده بودند. در اين فهرست مجيد مجيدي با سه فيلم و بهمن قبادي با دو فيلم در صدر قرار دارند. در اين ميان تنها فيلم «بچه‌هاي آسمان» در سال 1997 موفق شد به جمع پنج كانديداي نهايي اين رشته راه يابد كه در آخرين گام مغلوب فيلم «زندگي زيباست» ساخته روبرتو بنيني شد. اين موفقيت از معتبرترين كاميابي‌هاي سينماي ايران در عرصه جهاني به حساب مي‌آيد.

حرف و حديث‌هميشگي

در چند ساله اخير معمولاً بر سر انتخاب نماينده سينماي ايران در اسكار اختلاف نظرهايي وجود داشته است. مثلاً در سال 81 فيلم «من، ترانه،‌پانزده سال دارم» و دو فيلم «آوازهاي سرزمين مادري‌ام» و «زندان زنان» را پشت سر گذاشت. در حالي كه بسياري معتقد بودند «من ، ترانه ، پانزده سال دارم» هيچ شانسي براي راهيابي به جمع كانديداهاي اصلي ندارد و «آوازهاي سرزمين مادري‌ام» با توجه به مضمونش انتخاب مناسب‌تري بود.

اما مهم‌ترين چالش‌ها در سال 82 رخ داد. در اين سال شركت امريكايي ول‌اسپرينگ كه پخش فيلم «طلاي سرخ»‌ساخته حسين پناهي را برعهده داشت،‌طي نامه‌اي به وزارت ارشاد ايران خواستار آن شد كه «طلاي سرخ» به نمايندگي ايران در اسكار معرفي شود،‌چرا كه با درخشش اين فيلم در كن، اين كمپاني مي‌تواند در كسب جايزه اسكار توسط اين فيلم تأثيرگذار باشد.

اما «طلاي سرخ» طبق قوانين اسكار بايد يك هفته در سينماهاي ايران اكران عمومي مي‌شد، در حالي كه فقط پنج روز فرصت باقي بود.

در همين گيرودار معلوم شد فيلم پناهي به دليل مشكلاتي موفق به دريافت پروانه نمايش از وزارت ارشاد نشده و به همين دليل حتي نتوانسته در جشن خانه سينما شركت كند.

جنجال‌هاي مطبوعاتي درباره اين موضوع چند روزي ادامه يافت تا اينكه «نفس عميق» به نمايندگي ايران به اسكار ارسال شد و همان‌گونه كه انتظار مي‌رفت، توفيقي كسب نكرد.

و حالا اين لاك‌پشت‌هاي بلندپرواز

«لاك پشت‌ها هم پرواز مي‌كنند.» اين جمله داستاني را به ياد مي‌آورد كه كودكان ايراني در كتاب‌هاي فارسي دوران ابتدايي مي‌خوانند.

اما بهمن قبادي اين جمله را براي عنوان آخرين فيلم خود برگزيده است.

 «لاك‌پشت‌ها هم پرواز مي‌كنند»‌به آكادمي اسكار معرفي شد، فيلمي كه صاحبنظران به موفقيت آن اميدوارند بايد تا اوايل سال جديد ميلادي صبر كرد و ديد آيا فيلم قبادي اين شانس را پيدا مي‌كند كه به جمع كانديداهاي نهايي راه يابد. خدا را چه ديديد،‌شايد از اين پس با شنيدن جمله «لاك‌پشت‌ها هم پرواز مي‌كنند» به جاي آنكه ياد داستان‌هاي دوران كودكي‌تان بيفتيد،‌بهمن قبادي را به‌خاطر بياوريد؛ آن هم به عنوان خالق پرافتخارترين فيلم تاريخ سينماي ايران.

                                              ***** 

**اولين فيلمي كه اسكار بهترين فيلم خارجي را از آن خود كرد فيلم مشهور ايتاليايي، «جاده» اثر فدريكوفليني بود.

**شب‌هاي کابيريا (فليني)، عموي من(ژاك‌تاتي)، چشمه باكره(برگمن)، همچون در يك آينه(برگمن)، هشت و نيم (فليني)، ديروز، امروز، فردا(دسيكا)، جنگ و صلح(باندارچوك)، زد(گاوراس)، جذابيت پنهان بورژوازي (بونوئل)، روز براي شب(تروفو)، آماركورد(فليني)، درسواوزالا(كوروساوا)، فاني‌والكساندر(برگمن)، سوخته از آفتاب (ميخالكف)، زندگي زيباست (بنيني)، همه چيز درباره مادرم(آلمودووار) و ببرخيزان، اژدهاي پنهان (انگ لی) از جمله مشهورترين فيلم‌هايي هستند كه موفق به كسب اسكار اين رشته شدند.

 

 

 

/ 4 نظر / 6 بازدید
aria

مطلبت مثل خود فيلم جالب بود.

Heaven Searcher

سلام... به قول دوستی هر جا ظلمی باشه لاک پشت ها به پرواز در می يايند !!!

بهزاد

به صیاق زارع: «کییییوااااااان نژاد، برووووو ییییه سررررررررر بزن ببیییین من هسسسسسسسم یا ننننننننه؟»

هري هالر

وقتی آب سربالا بره لاک پشتها هم اسکار ميگيرن!